czwartek, 14 listopada 2013

Jak długo żyją małże i co nas to obchodzi?

Małże żyją długo. Analizy łuków przyrostowych skorupki małży z gatunku Arctica islandica wskazują, że należą one do najdłużej obecnie żyjących zwierząt na Ziemi. Osobnik, którego wiek obliczano, rozpoczął swój żywot w czasach "gdy wymarła polska szlachta" czyli za króla Olbrachta. Niestety, małż już nie pobije swojego rekordu, bo podczas badań uczeni rozerwali skorupki i uśmiercili biedaka. Ale i tak rekord pozostał - 507 lat.

Historia liczenia daty "urodzin" Arctica islandica rozpoczęła się dobrych parę lat temu, gdy u wybrzeży Islandii wyłowiono małże o dużej liczbie łuków przyrostowych na skorupce. Dokładna analiza wykazała, że łuki te reprezentują roczne przyrosty skorupki małża, podobnie jak roczne przyrosty słojów drzew. Zabrano się więc do liczenia ileż to łuków, czyli lat, mają małże islandzkie. W 2006 roku wyliczono, że 405. Znaczyło to, że żyją od 1601 roku.
Arctica islandica (fot. Manfred Heyde CC-BY)
Ostatnio jednak wrócono do obliczeń i okazało się, że łuków jest jeszcze więcej, bo 507 (Munro & Blier, 2012). Zatem uśmiercony małż żył od 1499 roku, czyli od czasów króla Jana Olbrachta. A. islandica doczekała się więc miana Matuzalema wśród zwierząt (Schoene et al., 2005). Takie małże to gratka dla paleoklimatologów, gdyż w łukach przyrostowych zachowały się proporcje składu izotopów stałych tlenu i węgla w wodzie, w której żył małż, odpowiednio do czasu ich powstania. A stąd już łatwa droga do analiz paleośrodowiskowych.
Przekrój przez skorupę małża. Widać linie przyrostu z zaznaczoną datą 1816. Zapis kończy się w 1868 r. Można sprawdzić (wg Schoene et al., 2005).
Zapis izotopowy odczytany z muszli A. islandica (wg Schoene et al., 2005).
Badania nad długowiecznością małży dostarczyły też informacji o starzeniu się organizmów tkankowych, do których należysz także Ty Drogi Czytelniku. Być może znaleziono eliksir młodości i niebawem będziemy żyli po kilkaset lat, jak małże (dobra okazja do podniesienia wieku emerytalnego). Okazuje się bowiem, że źródłem długowieczności małży jest ich odporność na biologiczny proces utleniania lipidów. Mówiąc wprost, małże mają niski wskaźnik peroksydacji lipidów (PI). Im mniejsze PI tym dłużej żyją.

Źródła:
Munro, D. & Blier, P.U. 2012. The extreme longevity of Arctica islandica is associated with increased peroxidation resistance in mitochondrial membranes. Aging Cell, 11: 845-855.

Schoene, B. et al., 2005. Climate records from a bivalved Methuselah
(Arctica islandica, Mollusca; Iceland). Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 228: 130-148.


Fot. w nagłówku: bathyporeia (flickr.com)

7 komentarze:

Wydaje mi się, że gdyby ta peroksydacja lipidów nie była do niczego potrzebna i jednocześnie możliwa do uniknięcia to nie byłoby jej. Zapewne obniżenie PI będzie miało jakieś skutki uboczne u ludzi.
Ale warto się tym interesować, bo nawet kilka lat życia więcej jest nie do pogardzenia.

I co ja będę robił w wieku 150 lat przykuty do łóżka? Wolę pożyć krócej, ale samodzielnie.

I kto by pomyślał, takie niepozorne małże:) Mam nadzieję, że szybko znajdą ten eliksir, bo ja mam zamiar tyle zrobić w swoim życiu, że nie wiem czy mi życia starczy ;)

Moje lipidy ostatnio utleniaja się zbyt szybko, rzekłabym w oczach niemal. Słusznie pyta Anonimus-na co komu długaśne życie, skoro już dobiegając 90-tki mamy - jako przeciętni ludzie- całą masą problemów z kontrolowaniem swego ciała, duszy i umysłu?

Peroksydacja lipidów, to jedno, a przyczyn starzenia mamy co najmniej setkę.
Z drugiej strony, nietrudno dostrzec iż mówimy o procesie zwyrodnieniowym, czyli zahamowanie go (wbrew opinii moich szanownych przedmówców) spowoduje nie tyle wydłużenie życia co poprawę stanu zdrowia w podeszłym wieku - czyli coś co zarówno my sami jak i ZUS przyjmiemy z nieukrywaną radością.

Ps. - Za Olbrachta wyginęła szlachta (a to różnica).

Padło ZUS - ten akurat zadowolony to nie byłby, im krócej tym mniej emerytur do wypłaty, choć zawsze można pojechać ostro z wiekiem emerytalnym.
Tak sobie myślę, że nie uświadamiamy sobie jak wiele ciekawych zjawisk nas otacza. Taki małż, niby znany, niby oklepany, zjadany i proszę ile można z niego 'wyciągnąć'. O nas pewni też kiedyś (jak nie rozpadnie się ten cały grajdołek) będzie ktoś coś dziwnego mówił. No kto wie...

Stworzą genetycznie modyfikowaną rasę małżoludzi i potem będzie wojna atomowa i małżoludzie zapanują nad światem bo zwykli ludzie wyginą :)

Prześlij komentarz

Szanowni Czytelnicy!
Zachęcam Was gorąco do komentowania wpisów na blogu i jednocześnie zachęcam równie gorąco do korzystania z tagów HTML, szczególnie przy wklejaniu linków do stron internetowych.

Oto kilka przykładów tagów HTML obsługiwanych przez bloggera:
link - a href=
wytłuszczenie - b
kursywa - i